Hasan Cemal Ermenilere Yaranamadı

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önderlerinden Cemal Paşa’nın torunu, Milliyet Gazetesi yazarı Hasan Cemal, 31 Mart  Perşembe gecesi, Los Angeles Kalifornia Üniversitesi’nde, Ermeni Diasporası’nın en büyük yardım örgütü AGBU Asbeds’in[1] toplantısına katıldı. Bu örgüt 1906’da Kahire’de Nubar Paşa tarafından kurulmuştu.

Toplantının moderatörlüğünü İstanbullu bir Ermeni işadamı, Kurken Berksanlar’in yaptı. Toplantı gergin bir havada geçmesine karşın olay çıkmadı. Toplantıya katılanlar arasında Ermeni Diasporası’nın önemli isimlerinden tarihçi Prof. Richard Hovannisian ve 1915 yılında ABD'nin Osmanlı Büyükelçisi Morgenthau’nun büyük torunu Dr. Pamela Steiner’in bulunması dikkati çekti.

Gecenin en şaşırtıcı olayı Hasan Cemal’in 1915 olaylarını “soykırım” olarak nitelendirmesi ve hükümetin Ermeni “soykırmını” inkâr etmesini kınadığını açıklamasıydı. Milliyet gazetesi köşe yazarı Hasan Cemal; “Ben açık kalplilikle ve önyargısız olarak buraya geldim... Acınızı; Soykırım kederinizi biliyorum; Meds Yeghern acınızı paylaşıyorum.” diyerek alkış aldı. The California Courier Gazetesi Harut Sassounian imzalı yazısında Hasan Cemal için; “301’den korkmadan konuştu, bu davranışıyla samimi ve cesur karşılandı” ifadesini kullandı.

Yakın arkadaşı olan Hrant Dink’in Aşırı Türk Milliyetçileri tarafından İstanbul'da öldürüldüğünü ve 2008’de Erivan’da Ermeni “Soykırım” Anıtı ziyaretinde anısına üç karanfil koyduğunu belirten Hasan Cemal, Erivan’ı ziyareti sırasında, 1922 yılında dedesi Cemal Paşa'yı öldüren adamın torunu Armen Gevorkyan ile karşılaştığını anlattı.

Türkiye’de artık inkardan, bir “özür kampanyasına” geçiş olduğunu, Ermeni kiliselerinin restorasyonuna gidildiğini ve Ermeni “Soykırımı”nın tanınmasına ilişkin son otuz yılda Türkiye'de çok ilerleme kaydedildiğini anlattı, “bu konuda akademik konferanslar veriliyor” dedi. 

Ermenileri Türkiye’ye gelmeye ve “belleğimizi, anılarımızı düzeltme çabasına” katılmaya çağırdı. Ermenilerin, hiç bir zaman geçmişlerini unutmamaları ama geçmişlerinin esiri de olmamaları gerektiği telkinininde bulundu.

Toplantıda, 1915 yılında ABD'nin Osmanlı Devleti Büyükelçisi olan Morgenthau’nun büyük torunu Dr. Pamela Steiner da bir konuşma yaptı. Steiner, “soykırım” kelimesini hiç dile getirmedi. "Trajedi", "acı” ve "1915 olayları” terimlerini kullandı. Bu durum Ermeni Diasporasını hayrete düşürdü. I. Dünya Savaşı sırasında Türklerin de acı çektiğini ve felaketlere uğradığını ve önce Ermeniler tarafından bu olayların da tanınması gerektiğinin altını çizdi.

Hasan Cemal, Ermeni “soykırımın” tanınmasını, Ermenilerin mülklerinin sahiplerine verilmesini, kiliselerinin Ermeni Patrikliğine iade edilmesini, hükümetin özür dileyip tazminat ödemesini savundu. Bu davranışıyla Ermeni Diasporası tarafından “samimi” ve “cesur” bulunan Cemal Paşa’nın torunu;  Ermenlerin toprak talebinden vazgeçmeleri gerektiğini söylemesiyle tepki topladı. Hasan Cemal’in, ne kadar hoşgörülü olsa da, sonuçta bir Türk olduğu hatırlatıldı.

Hasan Cemal ne yaptıysa Ermeni diyasporasına yaranamadı.

Taşnak katillerce öldürülen Cemal Paşa'nın kemikleri sızlıyor
Dünyada Ermeni çevrelerin Türkleri “Soykırım yapmakla” suçlayan çalışmalarının hız kazandığı günümüzde  Osmanlı Arşivleri açılırken Cemal Paşa’dan Enver Paşa’ya hitaben yazılan 20 Temmuz 1915 tarihli şifreli mektup  gerçeklerin çok daha farklı olduğunu gösteriyor. Bakınız neler söylüyordu Cemal Paşa mektubunda :

“Dördüncü ordu mıntıkaları dahilinde göç ettirilen Ermenilerin mal, can ve namuslarının tamamen muhafazasını temin için tarafımdan lazım gelenlere en kat’i emirler verilmiştir. Diğer mıntıka ve vilayetlerde de meseleye lüzumu kadar  ehemmiyet verdirmek ve göç ettirilen  Ermenilerin  güvenliklerinin sağlanması  ve her türlü saldırıdan korunmalarını sağlamak için  bilhassa tarafınızdan kesin ve şiddetli emirler verilmesini  istirham eylerim…”
 http://cezmyurtsever-ermenler.blogspot.com/2010/09/cemal-pasanin-oldurulmesi-olayi.html
Ermeni soykırımı yalanı ve Cemal Paşa hakkında ilginç bir yazı: http://www.hurriyet.com.tr/gundem/11199092.asp

[1] http://www.agbu.org/aboutagbu/default.asp

Emrah Sönmez

harbigazete.com